blank

ما فرزندان گیلان زمین علی رغم کاستی هایی که هر از چندگاه با آن مواجهیم انصافا همیشه بهانه ی بزرگی در دست داریم که بخاطر آن خدای را شاکر باشیم و آن زیست بوم طبیعی و بهشت آسای این گوشه از گیتی ست  که در آن می بالیم و عمری از مواهب طبیعی آن برخوردار […]

ما فرزندان گیلان زمین علی رغم کاستی هایی که هر از چندگاه با آن مواجهیم انصافا همیشه بهانه ی بزرگی در دست داریم که بخاطر آن خدای را شاکر باشیم و آن زیست بوم طبیعی و بهشت آسای این گوشه از گیتی ست  که در آن می بالیم و عمری از مواهب طبیعی آن برخوردار می شویم بدون آنکه در بسیاری از موارد قدر این سرمایه طبیعی که در کف مان است را بدرستی بشناسیم و در راه حراست از آن بکوشیم  هیچ آیا شده از خود پرسیده باشیم که ارزش این هوای سالمی که طبیعت گیلان مارا ارزانی داشته یا این خاک حاصلخیز که گیلان را از دیرباز تاکنون به سرزمینی غنی بدل ساخته آیا واقعا قابل محاسبه ست؟

و پس از آن آیا می دانیم که ازین سرمایه ی طبیعی چه سودهای بالقوه ای قابل برداشت است که هنوز یک از هزاران آن را مورد توجه قرار نداده ایم؟

زیستن در کنار بوم سبز فومنات انگیزه ی این نوشتار و نوشتار پیشینم با عنوان “یک محیط برای زیستن همه” گشت و نکاتی که از پی می آید دیباچه ایست بر کارهای اصولی و زیر بنایی که لازم است توجه ویژه ای بدان مبذول داشت. و نیک میدانیم که در اکوسیستم جهانی یک فومن بی مانند و یک شفت بی مانند نقش اکولوژیک خود را در پهنه گیتی بازی میکنند و اگر این دو منطقه کم نظیر زیست محیطی شاهد ادامه ویرانی های ظالمانه و دستبردهای بشری تاراجگرانه گردند این یک ضربت جهانی به کل محیط زیست است. ما در یک چرخه و اکوسیستم مشترک زندگی میکنیم و همه نسبت به سرنوشت زیست محیطی منطقه و جهان مسئولیم. دیگر همه نیک میدانند که یک افزایش دما در منطقه قطب شمال سلسله ای از فجایع زیست محیطی را در هزاران کیلومتر دورتر از قطب سبب میگردد و المینوها وسونامی ها؛ حاصلِ بی توجهی انسانها به امر خطیر حفاظت و سیانت از زیست بوم مشترک ما یعنی زمین است. وقتی توجه ژاپنی ها به دریاچه ارومیه را میبینم عرق شرم بر جبین میزنم. ایرانیِ گیلانیِ فومنی و شفتی امروز باید مسئولیت تاریخی خود را در حفاظت جدی, عملگرایانه و انسانی در برابر تخریبهای کنونی نشان دهد و بداند این یک سرمایه گذاری بسیار دراز مدت است. در ذیل به چند دغدغه ام گذرا اشارتی میکنم.

نخست آنکه با مقداری بذل توجه و دلسوزی بیشتر در جهت حفظ و حفاظت از اکولوژی ویژه ی همین منطقه ی فومنات خواهیم توانست گامهای اساسی در حفظ تعادل اکوسیستم گیلان برداریم و امروزه کیست که نداند داشتن زیست بوم پاک و بدور از آلوده گی های شیمیایی چه تاثیر مهمی در زیست سالم انسانهای منطقه دارد و گذشته از آن یکی از مهمترین وظایف امروز ما حفظ این زیست بوم سالم از برای آینده ی فرزندانمان و نسلهای آینده است در شرایطی که بشریت روز به روز به سمت ماشینی شدن و فاصله گرفتن از طبیعت و مصرف گرایی بی حد و مرز پیش میرود چه واجب و لازمست مارا که چشم بصیرت بگشاییم و از امروز رابطه ای مستمر و مفید با خاک و آب و طبیعت برقرار سازیم و فرزندانمان را بیاموزیم راه و رسم لذت جویی و بهره وری از اینهمه مواهب طبیعت را در عین توجه به حفظ آن و  پرهیز از آلودن آن و دانستن این نکته که هرگز در این منطقه نخواهیم توانست به توسعه واقعی و پایدار دست یابیم مگر با تلاشی جدی تر در حراست هرچه بیشتر از محیط زیست و منابع طبیعی آن.

دو دیگر آنکه با خود می اندیشیدم به ظرفیت فراوانی که مناطق شفت و فومن با داشتن اماکن و چشم انداز هایی بدیع و دلکش و مناطق گردشگری همچون امامزاده ابراهیم، امام زده اسحاق، … و همین طور مناظر زیبای جنگلی و مراتع و رودخانه های گوناگون، ماسوله و قلعه رودخان و… بسیار مناظر بکر و بدیع زیبایی که داراست برای صنعت جلب توریسم و گردشگر و مشاغلی که ازین رهگذر برای مردم بومی قابل شکل گرفتن ست و سودهای کلانی که برای پیشرفت استان از همین منطقه قابل برداشت است.

سه دیگر آنکه در راستای دستیابی به اهداف فوق یکی از مهمترین اقدامات بها دادن و توجه به فعالین و کارشناسان محیط زیست منطقه است.

و توجه و بکاربستن  ایده ها و توصیه های اینان به هدف نجات محیط زیست از خطرات و امراضی که آنرا تهدید می کند که از جمله ی این اقدامات به یاری جستن سازمانهای مردم نهاد (سمن ها) برای پاکسازی حاشیه رودخانه ها و فرهنگ سازی برای عموم مردم منطقه در جهت استفاده درست از این مواهب طبیعی بکمک خودآنها.

و چهارم حفاظت از گونه های جانوری بوسیله ممنوع کردن شکار آنها و همینطور جانوران خطرناک بسان  خرس و گرگ و پلنگ و نظایر آن.

پنجم لزوم تدوین برنامه ای جامع و کارشناسی شده است جهت حفاظت محیط زیست مناطق شفت و فومن بصورت یکپارچه که نیازست به عنوان امری خطیر به آن نگریست و تدوین آنرا در سر لوحه فعالیت قرار داد چرا که برنامه جامع شهری فومن و شفت و طرح هادی فومنات با توجه به نقاط آسیب پذیر محیط زیستی باید مجددا تدوین گردد تا مداخلات شهری و روستایی سبب آسیب مضاعف به محیط زیست نشده مبادا منطقه فومنات به سرانجام مناطق دیگر کشور دچار شود که مداخلات بی رویه انسانی در آن سبب یروز فجایع زیست محیطی مانند سیل های بنیان کَن و نابودی گونه های زیستی و نازیبایی منطقه گردید.

ششم آنکه پرنیازست مورد خطاب قرار دادن مسئولین منطقه و نماینده مردم منطقه در مجلس شورای اسلامی بجهت جلب توجه آنان به ویرانی های زیست محیطی منطقه و به یادآوری مطالبه دلسوزان منطقه از اینان بابت کارهای بیشماری که انجام نشده است.

هفتم سخت احساس وظیفه میکنم در گوشزد نمودن و اشاره به آلاینده بودن شدید کارخانه نئوپان فومنات که ناگزیر ازجمع آوری و انتقال آن از منطقه هستیم تا در آینده نزدیک شاهد رشد بیماریهایی همچون سرطان در منطقه نباشیم.

هشتم توجه دادن به آلودگی شدید رودخانه های دو شهرستان فومن و شفت،  نیاز فوری آن به رسیدگی عاجل  که می بایست نماینده منطقه در مجلس به نظر دلسوزی در اینگونه امور فوری می نگریست که متاسفانه اقدامی در این جهت صورت نپذیرفت!

نهمین نکته لزوم توجه خاص به مناطق حفاظت شده دو شهرستان شفت و فومن و جنگلهای هیرکانی و البته درختان سرخ دار و انجیری و تنوع گیاهی کمیاب و تنوع گونه های جانوری ارزشمند آن که خرس و پلنگ و مرال کوهی از آندست هستند.

دهمین نکته ای که شایسته است حتما به آن پرداخت شود توجه به لزوم بهره گیری تحقیقاتی از مناطق زیست محیطی فومنات است برای تولید گیاهان دارویی نادر.

یازدهم یکی از واجبترین توصیه ها اشاره به مشکل پسماندهای عفونی , شهری و روستایی ست و توجه به مدیریت پسماند با فراگیری مدل تفکیک از مبدا که متاسفانه منطقه فومن و شفت سخت نیازمند زباله سوز استاندارد است و اجرای سراسری مدل تفکیک از مبدا در کل منطقه، که متاسفانه شهرستان فومن و شفت از رتبه قابل قبولی در این خصوص برخوردار نمی باشند.

دوازدهمین نکته ای که در این بحث بسیار حائز اهمیتست عطف نظری ویژه به برخی رودخانه های مهم این دو شهرستان است،  واجبست بدانیم جاهایی از بستر این رودخانه ها گل زردرنگ بسته که نشانه پایین رفتن بیش از حد سطح آب زیر بستری ست و این یک خطر جدی ست چراکه بدین معناست که ریشه های گیاهان به آب نمیرسد البته رسوب گذاری خوب است اما گل زرد خطریست که باید برنامه جامع مدیریت آب منطقه تدوین شود و یک چشم انداز بلند مدت تدوین گردیده تا در آینده به این مشکلات برنخوریم.

سیزدهم نیاز جدی به ممنوع کردن مطلق ساخت و ساز در حاشیه رودخانه های منطقه می باشد که شایسته است حتما مورد توجه مسئولین امر قرار گیرد.

و چهارده ام هشداریست در خصوص محل دپوی زباله های منطقه که به خطر بزرگی تبدیل شده است و باید از الگوی کشورهایی با زیست بوم مشابه گیلان در مدیریت پسماند ها بهره جست واجبست به یاد آریم که ما فقط زباله ها را در دل جنگل ها رها میکنیم و سپس گسترش آسیب ها و عفونت ها را به گلایه می نشینیم و نمی دانیم از ماست که بر ماست.

و سرانجام در خاتمه ی این مختصر واجب می دانم تاکیدی مکرر و مضاعف داشته باشم بر نقش آلاینده کارخانجات نئوپان فومنات و تاثیر مخرب آن در آلودن روستاهای زیده و … منطقه سردار جنگل فومن و آلودگی های دیگری از آن زاده می شود بسان آلوده گی های صوتی و افزایش گرد و غبار تردد بی رویه ماشینهای سنگین  و آسیب های زیادی ازین دست.

این مختصر مقال دیباچه ای بود در برانگیزاندن مسئولین و صد البته اهالی فهیم گیلان در حفظ و حراست از ثروت های طبیعی سرزمین مادری و امیدست خود بیاموزیم و فرزندانمان را بیاموزانیم شیوه قدر شناسی و مهربانتر زیستن با زمین مادر را .

 

نویسنده: جواد زبردست گشتی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)