blank

به گزارش خزر و به نقل از تابناک، پس از چند ده سال ساخت و ساز سازه های غول پیکر آبی توسط وزارت نیرو که طی آن خسارات سنگینی به محیط زیست وارد شد، انتظار منطقی این بود که تجربه های گذشته درس عبرتی برای آینده باشد؛ موضوع مهمی که البته با حقیقت فاصله داشته […]

به گزارش خزر و به نقل از تابناک، پس از چند ده سال ساخت و ساز سازه های غول پیکر آبی توسط وزارت نیرو که طی آن خسارات سنگینی به محیط زیست وارد شد، انتظار منطقی این بود که تجربه های گذشته درس عبرتی برای آینده باشد؛ موضوع مهمی که البته با حقیقت فاصله داشته و این رویه نادرست همچنان ادامه دارد؛ مثل تأیید نهایی ساخت سدشفارود در استان گیلان که گفته می شود به دلیل تعهدات بین المللی چاره ای جز اجرایش نیست.
 
سد شفارود که در غرب استان گیلان و جنوب غربی شهر رضوان شهر در حال احداث است، به تازگی و در پی صدور موافقت مسئولان سازمان محیط زیست، وارد فاز جدیدی شد و عملیات ساختش سرعت گرفته است؛ سدی که بیش از دو دهه است به دلیل مخالفت های زیستی محیطی و نداشتن توجیهات لازم، در گیر و دار مخالفت ها قرار داشت و عملیات احداثش به خوبی پیش نمی رفت.

به رغم نگرانی اهالی منطقه و دوستداران محیط زیست نسبت به خسارات سنگین زیست محیطی سد شفارود که گفته می شد، بیش از ۳۲۰ هکتار از جنگل های هیرکانی را نابود خواهد کرد و همین فرایند ساخت این سد را با مشکل مواجه کرده بود، اکنون خبرهایی به گوش می رسد که حاکی از صدور موافقت های زیست محیطی از سوی مسئولان سازمان محیط زیست و رفع مشکلات قانونی و اداری فرایند ساخت این سد است.

در همین رابطه حمید جلالوندی، مدیرکل دفتر ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سازمان محیط زیست در خصوص علت موافقت این سازمان با اجرای طرح سد شفارود به «فارس» گفت: ادامه اجرای پروژه سد شفا رود با مصوبه هیأت دولت و با رعایت الزاماتی مقدور شد.

مدیرکل دفتر ارزیابی اثرات زیست‌محیطی سازمان محیط زیست با اشاره به اینکه طرح اول ارائه‌شده سد شفارود پنج برابر طرح حال حاضر این سد عرصه‌های جنگلی گیلان را تخریب می‌کرد، اظهار داشت: مسئولان این پروژه، ملزم به احیا و جبران خسارات وارده بر جنگل شده‌اند و پروژه سد شفارود از ۳۲۰ هکتار به ۹۳ هکتار کاهش ‌یافته است.

این مقام مسئول در سازمان محیط زیست با تأکید بر اینکه وسعت این پروژه کاهش‌یافته است، در مورد چرایی تأکید مسئولان بر فرایند ساخت سد گفت: وجود فاینانس چین و وام های بین‌المللی دولت را متعهد به ادامه ساخت این سد کرده است.

در نگاه اول و برای کسانی که اطلاع چندانی نسبت به خسارت های برآمده از سد سازی در کشور ندارند و با جغرافیای طبیعی غرب استان گیلان نیز آشنا نیستند، شاید اعلام موافقت سازمان محیط زیست با ساخت سد شفارود و کاهش حجم جنگل های تخریبی از ۳۲۰ هکتار به ۹۳ هکتار شاید چندان موضوع نگران کننده ای نباشد.

با این حال، مروری بر خسارات جبران ناشدنی ساخت سدهای غیرمنطقی در کشور به ویژه در استان های شمالی و نیز مروری بر فرایند ساخت این سد پرحاشیه به خوبی نگرانی های آتی در مورد زیست محیطی غرب استان گیلان و حاشیه این سد را آشکار می کند.

رودخانه شفارود با آورد متوسط ۱۷۴ میلیون متر مکعب در سال، یکی از منابع آب موجود در غرب استان است و ساخت سد شفارود بر روی این رود که در توجیه اهداف آن تأمین آب شرب مورد تأکید است، در دهه های گذشته همواره با چالش های زیادی مواجه شده است؛ چالش هایی که ساخت این سد را از سال ۱۳۶۹ تا کنون  به درازا کشاند و مجریان آن عملاً در برابر انتقادات حرفی برای گفتن نداشتند.

با وجود مشکل و ابهامات فراوانی که در فرایند این سد وجود دارد، مشکل و چالش اصلی این سد را باید مخالفت های دوستداران محیط زیستی عنوان کرد که معتقدند با ساخت سد شفارود آسیب جدی به جنگل های هیرکانی وارد می شود؛ جنگل هایی که در نیمرخ شمالی رشته کوه البرز و در پهنه ای به طول ۸۰۰ کیلومتر قرار گرفته اند و هر روز تلاش های جدیدی برای تخریبشان در دستور کار قرار می گیرد.

کارشناسان وزارت نیرو و شرکت آب منطقه ای گیلان ساخت این سد را به دلیل تأمین آب شرب شهرهای غرب استان ضروری می دانند؛ اما در مقابل آن، گروه های زیست محیطی و برخی کارشناسان از این سد به عنوان یک فاجعه برای جنگل های هیرکانی یاد می کنند و با ادامه ساخت چنین سدی مخالف هستند.

در این میان، مسئولان ارشد اجرایی استان گیلان نیز با ضمن تأیید نقش تخریبی آن برای محیط زیست، معتقدند: اجرایی شدن بخشی از این سد و صرف هزینه های میلیاردی در فرایند ساخت آن تا کنون، ساخت سد را توجیه می کند و چاره ای جز ادامه ساخت آن نیست.

پیشتر در این باره داود زارع، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گیلان به «ایرنا» گفت: ساخت سد شفارود در دولت های قبلی با وجود فاقد مصوبه زیست محیطی بودن ادامه یافت ولی در دولت فعلی بر ارزیابی زیست محیطی آن تأکید می شود.

آنچنان که بررسی ها نشان می دهد، تنها راه عملیاتی دولت فعلی برای برخورد با فرایند ساخت این سد به گونه ای که هم پیوست محیط زیستی آن صادر شود و هم عملیات ساخت متوقف نشود، کاهش حداکثری حجم تخریب جنگل از ۳۲۰ هکتار به ۹۳ هکتار است.

در این باره بلادیان، رئیس اداره محیط انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان گیلان گفت: با کاهش ارتفاع سد، تخریب جنگل های آن از ۳۱۹ هکتار به ۹۳ هکتار کاهش می یابد و سازمان محیط زیست نیز طی نامه ای این اقدام را شرط اصلی برای صدور موافقت نامه اعلام کرد؛ ادعایی که البته با گفته مسئولان سازمان محیط زیست تا حدودی همخوانی ندارد و آنها الزام های بین المللی و قراردادهای بین ایران و چین را در اجرای نهایی این طرح موثر می دانند.

اکنون و در شرایطی که تجربه های تلخ گذشته در رابطه با آثار سوء سدهای بدون پیوست محیط زیستی آشکار است، دولت دوازدهم زیر فشارهای بین المللی و قراردادهایی که مشخص نیست چه کسانی بدون رعایت مصالح زیست محیطی با کشور چین منعقد کرده اند، ناچار است تن به تخریب ۹۳ هکتار از جنگل های هیرکانی بدهد؛ ۹۳ هکتاری که البته بعید نیست صرفاً‌ جنبه خبری داشته باشد و در مقام عمل تا ۳۲۰ هکتار اولیه نیز افزایش یابد.

این مهم در حالی است که مسائل دیگری مثل صرفه اقتصادی اجرای این طرح برای دولت و اهای منطقه، ضرورت اجرای آن، تخریب محیط زیست پایین دست، حذف حقابه ها و… نیز از جمله خسارت های آینده است که گویا باید آنها را نادیده گرفت، چون دولت چاره ای جز اجرای این طرح ندارد.

جدا از مباحث بالا باید به ضرورت یا عدم ضرورت جذب اعتبار و وام های بین المللی برای ساخت سد اشاره کرد؛ مسأله ای که اکنون برای دولت تعهد ایجاد کرده و حتی اگر بخواهد نیز نمی تواند عملیات ساخت خسارت باری به نام شفارود را متوقف کند. به راستی چه ضرورتی داشته که مدیران آبی کشورمان با این همه سرمایه های مالی در اختیار و توانمندی های برتری که در عرصه سدسازی دارند، از سازمان های بین المللی وام بگیرند و کشور چین را نیز درگیر ساخت سد شفارود کنند؟

این موضوع تنها در حالتی قابل توجیه است که آنها برای چنین کاری به سودهای مالی آینده توجه کرده و در برنامه های محاسباتی خود ملاحظاتی مثل بازپرداخت وام از محل درآمدهای سد را دیده باشند؛ محاسباتی که البته با وجود تخریب ۳۲۰ هکتار جنگل تحت هیچ شرایطی همخوانی نداشت و به معنای واقعی یک خطای نابخشودنی را در کارنامه مدیران آبی کشور ثبت کرده است.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)