blank

یلدا از نظر معنی معادل با کلمه نوئل از ریشه ناتالیس رومی به معنی تولد است و نوئل از ریشه یلدا می باشد. واژه یلدا سریانی و به معنی ولادت است. ولادت خورشید(مهر و میترا) که رومیان آن را (ناتالیس اتویکتوس) یعنی روزتولد مهر شکست ناپذیر نامند. ایرانیان قدیم شادی و نشاط را از موهبت […]

یلدا از نظر معنی معادل با کلمه نوئل از ریشه ناتالیس رومی به معنی تولد است و نوئل از ریشه یلدا می باشد.

واژه یلدا سریانی و به معنی ولادت است. ولادت خورشید(مهر و میترا) که رومیان آن را (ناتالیس اتویکتوس) یعنی روزتولد مهر شکست ناپذیر نامند.

ایرانیان قدیم شادی و نشاط را از موهبت های خدایی و غم و اندوه و تیره دلی را از پدیده های اهریمنی می پنداشتند. مراسم نوروز، جشن مهرگان، جشن سده، چهارشنبه سوری و شب یلدا و سنت های دیگر در واقع بیانگر این حقیقت است که ایرانیان پس از رهایی از بیدادگری و ستم به شکرانه بازیافتن آزادی، جشن برپا می ساختند و پیروزی نیکی بر بدی و روشنایی بر تاریکی و داد بر ستم را گرامی می داشتند.

شب یلدا نیز یکی از این موارد است. در دوران کهن، شب مظهر تاریکی، تباهی و وحشت بوده اغلب سعی می کردند که شب هنگام با افروختن آتش و افزودن نور، خانه روشن باشد تا پلیدی و تباهی در آن راه نیابد شب یلدا طولانی ترین شب سال است یعنی تسلط تاریکی بر زمین از تسلط نور خورشید و روشنایی می کاهد و چون فردای این شب روشنایی بر ظلمات غالب و روز طولانی می شود ایرانیان تولد دوباره خورشید را که مظهر روشنایی است جشن می گیرند. در سرزمین کهن ایران هر یک از سی روز ماه نامی ویژه دارد که نام فرشتگان است نام دوازده ماه نیز در میان آنهاست در هر ماه روزی را که نام روز با نام ماه یکی باشد جشن می گرفتند.

دی ماه، در ایران کهن چهار جشن وجود داشت نخستین روز دی ماه و روزهای هشتم، پانزدهم و بیست و سوم، سه روزی که نام ماه و نام روز یکی بود و در  این سی روز ماه سه روز آن (دی) نام دارد و هر سه روز را در گذشته جشن می گرفتند امروز از این چهار جشن تنها شب نخست روز دی ماه، یا شب چله را جشن می گیرند.یعنی آخرین شب پائیز، نخستین شب زمستان، پایان قوس، آغاز جدی و درازترین شب سال.

برگزاری مراسم یلدا آئینی خانوادگی است و دید و بازدیدها به خویشاوندان و دوستان نزدیک محدود می شود ایران کشوری با فرهنگ غنی که مردمانش بنا به ذوق، سلیقه و طبیعت منطقه ایی که در آن زیست می کنند هر یک برای برگزاری سنتهای کهن آداب خاص خود را دارند.

آئین شب یلدا یا شب چله با خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه های گوناگون آغاز می شود که همه جنبه نمادین دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند.

یکی از ارکان سفره شب یلدا میوه هندوانه است که همیشه به شیوه های جذابی تزئین می شود.

  • اما چرا هندوانه ؟

هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت است باور بر این بوده اگر مقداری هندوانه در شب یلدا خورده شود در سراسر زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد و این باور با خواص هندوانه که سرشار از ویتامین ها A، B، Cاست مطابقت دارد. هندوانه منبع غنی از بتاکارتون و لیکوپن است که این مواد از آنتی اکسیدانهای طبیعی هستند در پزشکی اثبات شده که آنتی اکسیدانها از بروز سرطان ها در انسان جلوگیری می کنند.

هندوانه همچنین از بروز آسیب های پوستی در اثر نور خورشید جلوگیری کرده موجب دفع بیشتر و سریع مواد زائد از بدن می شود و بدلیل درصد کم قند میزان کالری آن نیز پائین می باشد.

  • انار میوه بهشتی

انار در سفره شب یلدا نماد شادی و زایش می باشد انار میوه ای است که از قدیم از آن به عنوان میوه خونساز یاد می شد امروزه اثبات شده انار سرشار از ویتامین ث که سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و تصفیه کننده خون و سرشار از آهن است می باشد همین تصفیه شدن خون مانند زندگی یا زایش دوباره انسان است به همین علت انار را نماد تولد، شادی می دانند.

  • آجیل های شب یلدا

آجیل های شب یلدا شامل پسته بادام و فندق است در بعضی از مناطق کشور از میوه های خشک نیز به عنوان آجیل شب یلدا استفاده می شود این تنقلات دارای ویتامینهای گروه E , B  همچنین روی، کلسیم، فسفر، پتاسیم، ویتامین A و پروتئین هستند که وجود این مواد در بدن موجب افزایش تراکم استخوان، جلوگیری از ریزش مو، چین و چروک پوست، درمان افسردگی، افزایش قدرت بینایی و رفع خستگی و گرفتگی عضلات می شوند.

  • فال حافظ و شاهنامه خوانی

یکی دیگر از رسم های شب یلدا گرفتن فال حافظ است، این رسم در شب یلدا در سده های اخیر به رسم های دیگر افزوده شده است شاهنامه خوانی و غصه گویی پدربزرگ و مادر بزرگها دور کرسی برای کوجکترها نیز دیدنی است که خاطرات شیرینی برای آنان در بزرگسالی فراهم می آورد.

در پایان باید گفت طولانی ترین شب سال چه زود می گذرد و هر سال این تکرار می گردد.

نویسنده: علیرضا هوشیاری

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)