blank

از نوشته های سید ظهیرالدین و ابن الجوزی به این حقیقت می توان پی برد که قبل از معزالدوله یعنی در قرن چهارم هجری کشتی گیله مردی به ویژه در بین جوانان گیل و دیلم متداول بوده است و نشانه های بارز این مدعا، برم گذاری در میادین کشتی بوده است که از آن زمان […]

از نوشته های سید ظهیرالدین و ابن الجوزی به این حقیقت می توان پی برد که قبل از معزالدوله یعنی در قرن چهارم هجری کشتی گیله مردی به ویژه در بین جوانان گیل و دیلم متداول بوده است و نشانه های بارز این مدعا، برم گذاری در میادین کشتی بوده است که از آن زمان این رسم در کشتی های گیله مردی پا برجا مانده است. بنابراین به جرأت می توان گفت که کشتی گیله مردی بیش از هزار سال سابقه دارد.

«ظهیرالدوله» در زمان مظفرالدین شاه قاجار حاکم گیلان بود. وی درویشی متواضع و مردی با فرهنگ بود. وی در سفرنامه ی خود (سفرنامه ی ظهیرالدوله) اشاره ای به کشتی گیله مردی دارد: «… رفتیم به باغ مدیریه … که وضع کشتی گرفتن گیلانی ها و گاو جنگی را نشان بدهند. مثل روز اسب دوانی طهران است. در همه ی کوچه ها جمعیت مردم، مرد و زن دیده می شدند که به مدیریه می رفتند. دم درب باغ مدیریه پیاده شدیم … جمعیت و تماشای غریبی بود. زیاده از ده هزار نفر برای تماشا در چمن جلوی عمارت جمع شده بودند».

موزیک نظامی و سازنده ها و بازیگرها مشغول بودند. اول تماشای کشتی گرفتن گیلک ها را کردیم. واقعاً کشتی است. لخت می شوند و یکدیگر را به قصد کشتن می زنند. به هرجا که خورد، خورده باشد. بعد تماشای گاو جنگی کردیم.

پهلوان محمود خوارزمی ملقب به پوریای ولی که قتالی نیز نامیده می شد عارفی شجاع بود. اصلش از مردم گنجه است و وفاتش به سال ۷۲۲ هجری قمری در خیوه اتفاق افتاد.

پوریا پهلوانی نام آور بود که افسانه ها و داستان های زیادی از او در میان پهلوانان و ورزشکاران باستانی رایج است از جمله آن که پهلوانی از هند، عاشق دختر جوانی بود. دختر شرط ازدواج را پیروزی او بر جهان پهلوان پوریای ولی قرار داده بود. پهلوان هندی در بنگال با پوریای ولی روبرو شد شبی مادر او در مسجد مشغول دعا بود که با پوریای ولی برخورد کرد. پیرزن که پهلوان را نمی شناخت از او خواست برای پیروزی فرزندش دعا کند. پوریا هنگام مقابله با پهلوان هندی با آن که می توانست به آسانی او را از پای درآورد برای رضایت مادر پیر، تن به شکست داد…

در روستای «کمامردوخ» از توابع شهرستان فومن، بقعه ی نیمه مخروبه ای به نام «پیر ولی» وجود دارد که مردم منطقه آن را به پوریای ولی نسبت می دهند. در فاصله ی کمی از آن بقعه ی جدیدی در حال احداث است. اما به روایت منابع معتبر بقعه ی پیرولی به پوریای ولی تعلق ندارد زیرا وی در خوارزم زندگی می کرد و در همان دیار چشم از جهان پوشید. گور وی هم اکنون درخیوه از ولایات خوارزم واقع در جمهوری ازبکستان است.

معمرین روستای کمامردوخ می گویند در اطراف بقعه ی پیرولی و مسجد در ایام خوش سال هر هفته شبهای جمعه مراسم کشتی گیله مردی برگزار می شد اما حدود پنجاه سال است که این مراسم در« سیمبرسرا » برپا نمی شود. در رشت زورخانه زیبایی با تجهیزات کامل به نام زورخانه پوریای ولی ساخته شده است. همچنین در فومن به سال ۱۳۶۲ زورخانه ای به همین نام در محل سابق استادیوم ورزشی گشایش یافت.

رابینو در اثر خود تحت عنوان « ورزشهای باستانی در گیلان» شرح کامل کشتی گیله مردی مربوط به بیش از صد سال قبل را به نوشته نگارش در آورده است.

نویسنده: وحید شعبانی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)