blank

جامعه انسانی متشکل از ساختارهای فرهنگی متنوعی است که در برخی اوقات به دلیل کم توجهی به مبانی فطرت انسانی، رفتارهای اجتماعی دچار آسیب ها و چالش هایی می شود که این آسیب ها نقش موثری در انحطاط جوامع دارند و اصلاح امور از ضرورت های بازگشت به ذات انسان است. احیای معنویت و توجه […]

جامعه انسانی متشکل از ساختارهای فرهنگی متنوعی است که در برخی اوقات به دلیل کم توجهی به مبانی فطرت انسانی، رفتارهای اجتماعی دچار آسیب ها و چالش هایی می شود که این آسیب ها نقش موثری در انحطاط جوامع دارند و اصلاح امور از ضرورت های بازگشت به ذات انسان است.

احیای معنویت و توجه به خصلت های انسانی از جمله موضوعاتی است که در دین مبین اسلام برای بهسازی جامعه انسانی به آن تاکید شده و در این مسیر اصلاح با بهره وری از مبانی اسلامی بسیار مورد توجه قرار دارد بطوریکه سیره عملی ائمه اطهار(ع) چه آنجا که حسین بن علی (ع) برای احیای دین جدش رسول اکرم به پا می خیزد و جان بر سر آن می نهد و چه آنجا که دیگر پیشوایان مذهبی با سایر روش ها خطر به جان می خرند و سال ها در رنج و مشقت برای اصلاح امور با حاکمان ظالم و جائر به مبارزه می پردازند.

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی با توجه به تاکیداتی که برای پر رنگ شدن ارزش ها و مبانی اسلامی در نظام جمهوری اسلامی انجام گرفت؛ یکی از موضوعات مهم در این زمینه توجه به امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یکی از ارکان فروع دین بود که احیا، بسط و گسترش این فرهنگ در جامعه به شیوه های مختلف مورد تجربه قرار گرفت.

در پی اجرایی شدن شکل جدیدی از احیای فریضه امر به معروف و نهی از منکر که مدتی پیش در جامعه انجام شده و آن؛ تذکر زبانی از سوی ستاد احیای این فریضه می باشد کارشناسان در میزگرد خبرگزاری جمهوری اسلامی مرکز گیلان این مهم را به بررسی نشستند و چالش های چگونگی احیای این فریضه الهی را در جامعه مورد تحلیل قرار دادند.

* ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر، وظایف و دستآوردها

معاون فرهنگی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر استان گیلان با تشریح چگونگی شکل گیری و عملکرد این نهاد اظهار داشت: ستاد احیا در سال ۱۳۷۲ به شکل جدید آن در تهران با ارشاد و دستور مقام معظم رهبری شکل گرفت و در استان گیلان هم مجموعه ای از بخش های انتظامی ، امنیتی و فرهنگی در قالب شورای سیاستگذاری به ریاست نماینده ولی فقیه در استان ادامه فعالیت داد.

جعفر شفیعی اضافه کرد : این تشکل در استان دارای زیر مجموعه ها و معاونت های مختلف است که سیاست گذاری های مربوط به فعالیت های احیای امر به معروف و نهی از منکر را برعهده دارند.

وی ادامه داد: مهمترین ماموریت ستاد در سه مرحله انزجار قلبی از منکر ، تذکر زبانی و اقدام برخوردی تعریف می شود که مرحله اول به معرفت و شناخت انسان برمی گردد و مرحله سوم هم به حاکمیت مربوط می شود اما ماموریت اصلی ستاد اجرای تذکر زبانی است.

به گفته شفیعی؛ آنچه که در مرحله تذکر زبانی مهم است، القای پیام مهربانی و وظیفه همگانی که ماموریت مهم ستا احیای امر به معروف و نهی از منکر می باشد.

وی افزود : در این روش براساس سازماندهی های انجام شده؛ یک گروه ۱۰ نفره پیش بینی شده که یک نفر پس از دیدن منکری آن را تذکر می دهد و به دلیل اهمیت یادآوری و تکرار افراد بعدی آن را تکرار می کنند تا در ذهن شخص باقی بماند.

وی اظهار داشت: این وظیفه شرعی اگر در جامعه درست اجرا شود، می تواند نقش مهمی در احیای امر به معروف و نهی از منکر داشته باشد و در انتخاب افراد گروه هم معیارهایی در نظر گرفته شده که افراد باید از آن معیارها برخوردار باشند.

محمد حسن پور مسوول کمیته ارتباطات ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر نیز در این میزگرد بیان داشت: هدف ستاد احیای امر به معروف آن است که اجرای این فریضه از سوی مردم انجام گیرد زیرا امر به معروف و نهی از منکر بخشی از فرهنگ عمومی جامعه است.

وی اضافه کرد: همه ما نیاز به امر به معروف و نهی از منکر داریم و فلسفه رسالت انبیاء الهی نیز تذکر بوده است.

وی ادامه داد: امر به معروف و نهی از منکر دارای شیوه های مختلفی است که یکی از آنها گفتاری است که با زبان بیان می شود و زبان به عنوان یک رسانه در فعالیت فرهنگی برای خود شرایطی دارد و گوینده باید آمر به امری باشد که قرار است مطرح کند.

معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان افزود: انتخاب پیام مناسب برای تذکر لسانی می تواند در جلب اعتماد مردم نیز به این فریضه از سوی آمران به معروف بسیار موثر باشد که در کنار محترم شمردن اعتقادات افراد، برای اصلاح آنان نیز تاثیر بسزایی دارد.

حسن پور از دیگر شیوه های امر به معروف و نهی از منکر را جایگزینی مناسب برای منکر در زمانی که آن نهی می شود؛ عنوان کرد.

وی اجرای شیوه های مستقیم و غیر مستقیم برای امر به معروف و نهی از منکر را از مهمترین عوامل ذکر کرد که گاهی ممکن است تغییر این شیوه ها در نوع برخورد با افراد دارای تاثیرات متفاوت باشد که باید با توجه به شرایط نوع شیوه را در نظر گرفت.

حسن پور شیوه تذکر تدریجی و استمرار آن را در کنار ارشاد کردن افراد از طریق نکاتی که مورد توافق طرفین است، از مواردی خواند که می تواند در پیشبرد اهداف ستاد احیا نقش بسزایی داشته باشد.

* فرهنگ سازی و نقش کلیدی آن در امر به معروف و نهی از منکر

معاون فرهنگی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر استان گیلان با تاکید بر ضرورت فرهنگ سازی در جامعه و تغییر نگرش های عمومی به شیوه های اجرای این فریضه گفت: آنچه که در این زمینه مهم است اینکه ستادی که این مسوولیت را دارد؛ ستاد احیای امر به معروف است نه ستاد امر به معروف و نهی از منکر.

شفیعی افزود: این امر نشان می دهد که این ستاد وظیفه فرهنگی در احیای امر به معروف و نهی از منکر دارد و همین موضوع، نیازمند بسترسازی در جامعه است.

وی ادامه داد: شاید برخی با شنیدن نام این ستاد به فکر برخوردهای دیگری بیافتند و تصویری دیگر در ذهن آنان تداعی شود اما شیوه ستاد احیا توجه و بازگشت به کارکرد فرهنگی امر به معروف و نهی از منکر است که دامنه آن نیز بسیار وسیع است.

وی گفت: امر به معروف و نهی از منکر تنها مربوط به موارد خاصی چون پوشش و موارد اینچنینی نمی شود بلکه براساس نظر اسلام یک مسلمان در جامعه اسلامی وقتی با هر منکری برخورد کرد، وظیفه دارد تذکر دهد.

شفیعی اضافه کرد: عمومی شدن فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر موجب ایجاد امنیت روانی در جامعه می شود و در این بخش کارکردهای فرهنگی بسیار حائز اهمیت است و باید بکوشیم تا این فریضه به عنوان یک فرهنگ در جامعه درآید.

وی افزود: اگر فریضه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ جامعه به سوی پویایی و سلامت حرکت می کند و در سایه این شیوه بخش های زیادی از انحرافات در جامعه برطرف می شود.

وی گفت: امروز در جامعه هر کدام از ما با مسائل مختلفی روبرو می شویم و بدون توجه به آنها از کنارشان عبور می کنیم که این آسیب ها در نهایت به خود ما به عنوان یک عضو جامعه برمی گردد و اگر بتوانیم با فرهنگ سازی نسبت به احیای امر به معروف و نهی از منکر حساسیت ایجاد کنیم، بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی برطرف می شود.

معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گیلان و مسوول کمیته اطلاع رسانی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر گیلان نیز بیان داشت: با توجه به اینکه این فریضه جزو فرهنگ عمومی جامعه است، توجه به آن موجب همبستگی جامعه در راستای ایجاد همدلی و وحدت و اصلاح رفتار در جامعه می شود.

حسن پور یادآور شد: در جامعه امروز نوع همبستگی افراد همبستگی ارگانیکی است و افراد بیشتر بر مبنای ضوابط ، قوانین و عادات و عرف رفتارهای یکدیگر را تنظیم می کنند مانند آنچه در رفتارهای کارمندی ، شهروندی و آپارتمان نشینی مشهود است یعنی رفتارهای افراد براساس قوانین تنظیم می شود.

وی اضافه کرد: در این جوامع ارزش های جامعه برمبنای ارزش های صنعتی شکل می گیرد که بر دو نوع ابزاری و ذاتی است که ارزش های ابزاری انسان را به طور مستفیم به سمت لذت بدون توجه به سعادت و منافع دیگران می برد اما ارزش های ذاتی آن دسته از ارزش ها هستند که اگر چه انسان را بطور مستقیم به سمت منفعت و سود نمی برد اما موجب خرسندی جامعه و سعادت دیگران می شود.

حسن پور امر به معروف و نهی از منکر در فرهنگ عمومی را یک ارزش ذاتی دانست و اظهار کرد: با توجه به این مهم، امر به معروف و نهی از منکر در اندیشه اصلاح جامعه و هدایت آن در راستای توسعه منافع جمعی و عمومی است و احیای این فریضه موجب جلوگیری از جابجایی ارزش های ذاتی و ابزاری می شود که امری پسندیده است.

وی با تاکید بر نقش فرهنگ سازی در زمینه احیای امر به معروف و نهی از منکر خواستار همراهی همه دست اندرکاران و تریبون های مختلف در جامعه در این زمینه شد.

* احیای امر به معروف و نهی از منکر، راهکارها و چالش ها

معاون فرهنگی ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر استان گیلان گفت: اگر قرار است این فریضه الهی در جامعه احیا شود، باید همه آحاد جامعه به این حرکت بزرگ اجتماعی بپیوندند.

شفیعی اضافه کرد : ظرفیت ها و توانمندی بسیاری در جامعه بویژه سازمان ها و نهادهای دولتی از نظر آموزشی، پژوهشی و امکانات دیگر وجود دارد که اگر از آنها در امر احیای امر به معروف و نهی از منکر استفاده شود، تحول بزرگی در جامعه ایجاد خواهد کرد.

وی اظهار داشت: کمبود اعتبار و بودجه از مشکلات مهمی است که این ستاد برای تحقق اهداف خود دارد و توقع این است تا بخشی از اعتبارات فرهنگی دستگاه های اجرایی دولتی برای نهادینه کردن فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر به این امر اختصاص یابد.

وی همگامی سازمان ها و نهادها و افراد مسوول را در احیای این فریضه از مهمترین راهکارها خواند و یادآور شد: اگر هر کسی در محدوده اختیارات خود بتواند به اجرای این فریضه کمک کند، بسیاری از ناهنجاری ها در جامعه برطرف می شود.

به گفته شفیعی؛ اجرای ساز و کارها و زیرساخت های ستاد امر به معروف و نهی از منکر در جامعه با توجه به اینکه در هر سازمانی شورایی با این عنوان تعریف شده، می تواند در تحقق اهداف مورد نظر سهم بسزایی داشته باشد که متاسفانه عمده ترین مشکل عدم توجه کافی به این ساز و کارهاست.

وی با اشاره به پیامدهای ترک فریضه امر به معروف و نهی از منکر در جامعه یادآور شد: این پیامدها مشکلات مختلفی را در حوزه زندگی فردی و اجتماعی ایجاد می کنند که عمده ترین آن ، دور شدن تدریجی انسان از دستورات الهی است.

شفیعی تبدیل ارزش ها به ضد ارزش ها و هنجار شدن ناهنجاری ها که پیامدهای خطرناکی برای جامعه دارد را از مهمترین مشکلات بی توجهی به امر به معروف و نهی از منکر دانست که موجب انحطاط جامعه خواهد شد.

مسوول کمیته تبلیغات ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر گیلان نیز اظهار داشت: ما در امور فردی می توانیم اهل تساهل باشیم اما در امور عمومی باید راهکارهای قانونی و عملی و جدیت داشته باشیم و در حکومت هم به این موضوع تاکید شده است.

به گفته محمد حسن پور؛ امر به معروف و نهی از منکر ابعاد گسترده ای دارد که به عنوان یک وظیفه فردی و اجتماعی باید در جامعه مورد توجه قرار گیرد زیرا موجب جلوگیری از بسیاری سوء استفاده ها از اموال عمومی و همچنین تامین امنیت اجتماعی می شود.

وی افزود: آمر بودن به معروف و نظارت های قانونی در جامعه می تواند بسیاری از ناهنجاری ها را برطرف و زمینه های حرکت به جامعه ای سالم و الهی را فراهم کند.

وی ادامه داد: کار ستاد احیاء دخالت در حوزه فردی افراد نیست بلکه بحث در خصوص منکرات علنی است و این هم تنها مربوط به عفاف و حجاب نمی باشد و سطوح مختلفی را شامل می شود که همه آحاد جامعه باید در رفع ناهنجاری های اجتماعی همراهی داشته باشند چون همه از یک جامعه سالم و دینی بهره می برند./ ایرنا

نویسنده: گفتگوی با مسئولین ستاد امر به معروف و نهی از منکر گیلان

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)