blank

به گزارش خزرآنلاین اولین اثر تاریخی ثبت شده در شهرستان ماسال ساختمانی قدیمی است به نام دارالحکومه شاندرمن که در فاصله چهار نیم کیلومتری مرکز شاندرمن و ده کیلومتری مرکز شهرستان ماسال  ودر  روستا ی بی تم واقع گردیده است. این اثر تاریخی که در سال ۱۳۸۴ در فهرست سازمان میراث فرهنگی ثبت شده است […]

به گزارش خزرآنلاین اولین اثر تاریخی ثبت شده در شهرستان ماسال ساختمانی قدیمی است به نام دارالحکومه شاندرمن که در فاصله چهار نیم کیلومتری مرکز شاندرمن و ده کیلومتری مرکز شهرستان ماسال  ودر  روستا ی بی تم واقع گردیده است.

این اثر تاریخی که در سال ۱۳۸۴ در فهرست سازمان میراث فرهنگی ثبت شده است در بافت مسکونی این رو ستا ودر دامنه کوههای سرسبز واقع و روزگاری مرکز یکی از ولایات پنجگانه تالش بود.

دارالحکومه شاندرمن توسط رحیم خان حاکم وقت این ولایت پس از دریافت حکم امارت از ناصرالدین شاه قاجار بعنوان مرکز حکومت وی احداث و پس از وی تاکنون در دوره های مختلف در تملک فرزندان و نزدیکان وی چه بعنوان حاکمان منطقه و گاه بعنوان وراث قانونی آن بوده است از تاریخ ساخت این بنا تاریخ دقیقی در دست نیست اما اسناد موجود در موزه بندر انزلی که دال براهمیت روستای بی تم در دوره قاجاریه است و همچنین اظهارات مکتوب دوست محمد خان رحیمی حاکم شاندرمن که از سال ۱۳۱۲ تا ۱۳۲۲ هجری شمسی حکومت این ولایت را در اختیار داشته  و تلاش های فراوانی برای تعمیر و حفظ بنا نموده است احداث دارالحکومه در دوره ناصرالدین شاه قاجار را غیر قابل انکار نموده است.

این خانه در دوران نهضت جنگل نیز یکی از مراکز پر رفت و آمد و محل تجمع هواداران نهضت بود و حتی یک بار توسط سردار مقتدر با هدف دستگیری نصراله خان , حاکم وقت شاندرمن بعلت مکاتبه و سابقه دوستی با میرزا کوچک خان مورد حمله قرار گرفت اما بعلت مقاومت چهل روزه سربازان میرزا مجبور به عقب نشینی شدند.

نصیر جوادی در خانه ,یکی از نوادگان دختری خاندان رحیمی  که تحقیقات مفصلی نیز در خصوص این بنای ارزشمند انجام داده است در پاسخ به سئوالی مربوط به علت اهمیت این بنا گفت.

هرچند بعلت جریان داشتن زندگی در این ساختمان اهمیت  آن از حیث مصالح استفاده شده , قدمت تاریخی ,و هنرمندانه بودن کنده کاریهای موجود در چوبهای مورد استفاده برای کسانیکه این بنای ارزشمند را هر روز می بینند و از کنار آن بی تفاوت می گذزند آشکار نیست اما دارالحکومه بی تم در شاندرمن بعلت ویژگی های گفته شده  بی گمان یکی از ارزشمند ترین بناهای چوبی استان گیلان است.

جوادی همچنین در خصوص مصالح استفاده شده در ساختمان دارالحکومه ,نقشه داخلی و  ویژگی های دیگر آن می گوید.

این بنا در دو طبقه و زیر بنایی به مساحت ۴۷۰ متر مربع در هر طبقه احداث شده است و محوطه بنا سنگفرش می باشدکه هنوز قسمتی از آن باقی مانده است در ساخت درها و پنجره ها از چوبهای آزاد ,گردو و ملچ استفاده شده و تمام درها و پنجره ها,طارمی ها و تیرهای سقف در قسمت دامنه خراطی شده  و کار دست است شخصی به نام استاد زلفی کار چیدن لت های امارت را در سقف به شکلی هنرمندانه انجام داده است  تا بدون استفاده از میخ و سنگ در زمان  بارش بارا و وزش باد شدید آسیب نبیند اما متاسفانه در سال ۱۳۴۱ سقف لت سر بنا به دلایلی تبدیل به حلب سر شده است.

جوادی در مورت تعمیرات انجام شده در بنا در دوره های مختلف اضافه کرد.

تغییر سقف لت سر در سال ۱۳۴۱ یک نمونه از آن بود همچنین بعلت متروکه ماندن بنا در یک دوره در زمان نصراله خان قبل از سال ۱۳۱۲ و همچنین سهل انگاری وی این بنا مورد دستبرد قرار گرفته و تا حدی تخریب شده است اما پس از وی فرزند او با استخدام استادکارانی ماهر از خلخال در مدت نه ماه ساختمان را تعمیر ودربهای سرقت رفته را جایگزین نمود همچنین تخته پوسیده کف بنا رانیز مورد مرمت قرار داد چند در ساختمان تبدیل به پنجره شد و  دو بالکن کوچک حذف گردید.

با توجه به توضیحات این محقق و دلایل و اسناد مذکور و همچنین با توجه به اینکه  این بنا در فهرست سازمان میراث فرهنگی بعنوان یکی از ارزشمند ترین بناهای تاریخی چوبی در گیلان ثبت شده است حفظ این بنا و معرفی آن به علاقه مندان و فراهم آمدن شرایط حضور آنان در منطقه و خریداری ساختمان از وراث آن ضروری و حیاتی است.

نویسنده: جبار نوروزی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)