blank

به گزارش خزرآنلاین با افزایش جمعیت کشور و نیاز به افزایش تولید محصولات کشاورزی زمین های بایر و  حاصلخیز که دسترسی به آب داشتند رفته رفته تبدیل به مزارع کشت محصولات زراعی مختلف شدند با افزایش سطح زیر کشت محصولات کشاورزی و استفاده همه ساله و بیش از ظرفیت خاک برای باز یافت توان خود, […]

به گزارش خزرآنلاین با افزایش جمعیت کشور و نیاز به افزایش تولید محصولات کشاورزی زمین های بایر و  حاصلخیز که دسترسی به آب داشتند رفته رفته تبدیل به مزارع کشت محصولات زراعی مختلف شدند با افزایش سطح زیر کشت محصولات کشاورزی و استفاده همه ساله و بیش از ظرفیت خاک برای باز یافت توان خود, استفاده از کودهای شیمیایی مختلف مرسوم شد  کشاورزانی که قبلا سطح زیر کشت اندک خود را با دست و با استفاده از روش های سنتی وجین می کردند بعلت افزایش زمین های خود که در اثر تبدیل سریع جنگل های مناطق همجوار به مزارع ایجاد شده بود دیگر توان حذف علف های هرز و زائد زمین های خود را نداشتند و بنابراین سموم علف کش مختلف رفته رفته به مزارع راه یافتند.

در اثر گسترش ارتباطات با دنیا و همچنین ورود بذرهای غیر بومی آفتهای مختلف در مزارع برنج یکی پس از دیگری رواج و شیوع یافت و سمپاشی به عنوان تنها راهکار موجود در آن روزگار مورد استفاده و استقبال مردم قرار گرفت.

بی اطلاعی کشاورزان و عدم دسترسی به دانش روز و از طرفی مقاوم شدن آفات مزارع برنج بعلت استفاده نادرست و غیر اصولی از سموم شیمیایی کشاورزان را ترغیب نمود که بدون توجه به عوارض خاموش اما مرگبار  آن بر استفاده بی رویه از هر نوع سم بیافزایند.

با پیشرفت های علم پزشکی و تشخیص مربوط بودن استفاده از سموم شیمیایی به بسیاری از بیماریها سرانجام مسئولین  امور بهداشت و سلامت در بسیاری از نقاط دنیا به این فکر افتادند که حذف و مدیریت استفاده از سم و کودهای شیمیایی تنها راه مقابله و کنترل بسیاری از بیماریهای مدرن است.

کارشناسان محیط زیست با بررسی تغییرات ایجاد شده رد پای استفاده و ورود ناگهانی کودهای شیمیایی و سم را در نابودی انواع آبزیان و موجودات زنده دیگر به وضوح مشاهده کردند و به اتفاق مدیریت استفاده از این اقلام را در دستور امور خود قرا دادند.

در مزارع برنج هر ساله هزاران لیتر سم علف کش و کودهای تقویتی که در فصل نشا و پرآبی مزارع توسط جریانات آب و یا ریزش های آسمانی شسته می شود و راه خود را به سمت دریا کج نموده و نه تنها در مسیر آبزیان مختلف را نابود می سازد بلکه آسیبهای جدی و فراوانی به دریا وارد می کند.

سم پاشی های غیر اصولی در مزارع برنج نه تنها  بعلت عدم رعایت زمان استفاده از سم به آفت مورد نظر آسیبی وارد نمی کند بلکه موجب مقاوم شدن آن شده و از طرفی با تجمع و جذب مقداری از سم مورد مصرف در خوشه های برنج در ایجاد بیماریهای مختلفی مانن انواع سرطانها در مصرف کنندگان تاثیری انکارناشدنی گذاشته است به نحوی که استانهای شمالی کشور بیشترین بیماران مبتلا به انواع سرطانهای دستگاههای گوارشی در کشور را به خود اختصاص داده اند.

با تمام مشکلات ایجاد شده و پس از مطالعات فراوان سرانجام محققان به این نتیجه رسیدند که با استفاده از طبیعت و جایگزینی روش های طبیعی  به جای استفاده ازسم می توان به روشی معقولانه با انواع بیماریها در مزارع برنج مبارزه کرد.

استفاده از زنبور تریکوگراما بعنوان یکی از روش های موثر در مبارزه با آفتهایی مانند کرم ساقه خوار و آفات زنده دیگر تصویب و در چند سال گذشته مورد استفاده قرار گرفت و اینک سالهاست که در کنار استفاده از سموم شیمیایی مورد استفاده کشاورزان البته با میزان استقبال به مراتب کمتر از روش های شیمیایی قرار می گیرد.

حال با توجه به تمام زیانهای استفاده از سم و کود و مزایای استفاده از روش های غیر شیمیایی علت عدم تمایل و استقبال کشاورزان از این روش را می توان تشریح کرد.

هرچند کارآمد بودن استفاده از زنبور تریکوگراما در مزارع برنج برای مهار آفات مزارع برنج اثبات شده است اما یکی از دلایل عدم استقبال کشاورزان عدم توزیع به موقع واصولی این نهاده است به نحوی که در نخستین سال استفاده از این روش کارشناسان جهاد کشاورزی بدون توجه به توزیع به موقع زنبور ها  گاه پس از تبدیل تخم حشره به پروانه و بیرون رفتن از کیت کنترل شده آن را تقسیم نمودند و به عبارتی جعبه نگهداری محصول را در حالیکه باید در ساعات اولیه صبح و در روز مقرر بلافاصله پس از خروج از محل های نگهداری با دمای مشخص  در مزارع نصب میشد با ساعت ها معطلی و نگهداری در جاهایی که موجب تبدیل تخم حشره می شود و پس از تبدیل ناخواسته به دست کشاورز رساندند و پس از اینکه با نصب در مزارع کرم ساقه خوار دمار از روزگار مزارع آنان در آورد  اعتماد خود را به این روش در همان مرحله اول کاملا از دست دادند.

اما در بسیاری از موارد نیز که زحمت های مسئولین کشاورزی به بار نشست و محصول, درست و به موقع مورد استفاده قرار گرفت بعلت عدم استفاده بعضی کشاورزان از سموم مختلف زنبور تولید شده نیز در اثر سموم مصرفی نابود شد و عملا نتوانست به وظیفه خود عمل نماید و اینک نیز پس از گذشت سالها از شروع استفاده از زنبور تریکوگراما در مزارع برنج بعلت عدم استفاده همگانی از این محصول سالنه زحمات فراوانی به هدر میرود چرا که گاه علیرغم استفاده بعضی از این روش تمام مزارع اطراف از سم استفاده می نمایند.

به نظر می رسد باتوجه به ضرورت حذف و مدیریت استفاده از سم در مزارع برنج و عدم کارایی افزایش قیمت آن در استفاده از این محصول و برای نهادینه شدن روشهای مبارزه غیر شیمیایی لازم است مسئولین امر نسبت به ممنوعیت استفاده از سم و توزیع اصولی و به موقع فراورده های غیر شیمیایی اقدام نمایند.

نویسنده: جبار نوروزی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)