blank

همه ساله در مرداد و شهریور همزمان با برداشت برنج یکی از معضلاتی که استانهای شمالی کشور با آن مواجه هستند آلودگی هوای این استانها در اثر سوزاندن پسماندهای شالی در مزارع است سوزاندن کاه و کلش در مزارع که دود سفید و متراکمی  از آن متصاعد می شود به سرعت در منطقه ای بسیار […]

همه ساله در مرداد و شهریور همزمان با برداشت برنج یکی از معضلاتی که استانهای شمالی کشور با آن مواجه هستند آلودگی هوای این استانها در اثر سوزاندن پسماندهای شالی در مزارع است سوزاندن کاه و کلش در مزارع که دود سفید و متراکمی  از آن متصاعد می شود به سرعت در منطقه ای بسیار بزرگ منتشر و تنفس را حتی برای انسانهای سالم کاملا دشوار و گاه غیر ممکن می نماید  و البته در این میان بیماران تنفسی و قلبی روزهای سختی را سپری می کنند.

در سالهای گذشته متولیان امر جهت رفع این معضل ,سوزاندن کاه و کلش حاصل از شالیزار را غیر قانونی اعلام نموده و جریمه هایی برای آن در نظر گرفته اند اما این اتفاق به دلایل مختلف از جمله هزینه بالای بسته بندی کاه, دیر جذب شدن آن در صورت عدم سوزاندن و ایجاد مشکل در فصل زراعی بعد و ارزش غذایی پایین برای استفاده در تغذیه دام و همچنین قیمت ناچیز محصول هر ساله با شدت بیشتری در استانهای شمالی کشور تکرار می شود و می توان گفت که این موضوع تبدیل به معضلی بزرگ برای مردم این مناطق شده است.

یکی از راهکارهای رفع این مشکل خریداری این پسماندها از کشاورزان و تبدیل  آن به تولیدات مفید مانند ظروف یک بار مصرف و تهیه خمیر کاغذ است که بعلت درآمدزایی برای کشاورزان موجب ترغیب آنان در بسته بندی و فروش و جلوگیری از سوزاندن و آلودگی هوا می شود این اقدام در تعدادی از کشورهایی دنیا انجام شده و پسماندهای کشاورزی در آن کشورها اصلی ترین ماده تولید خمیر کاغذ است در کشور ما نیز  محققانی در این زمینه کارهایی تحقیقاتی و آزمایشگاهی انجام داده اند اما این کار به تولید انبوه نرسیده است.

مهندس سید مومن منفرد ,کارشناس ارشد رشته علوم و صنایع چوب و کاغذ محققی است که تحقیقات پایان نامه دوره کارشناسی ارشد خود را درباره بررسی خصوصیات خمیر کاغذ تولید شده از کاه و کلش برنج به روش سولفیت خنثی انجام داده است در این مورد و برای اطلاع  بیشتر از مزایای این روش با وی به گفتگو نشسته ایم:

 

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد  شما در خصوص استفاده از کاه  برنج در تولید خمیر کاغذ است لطفا در این خصوص توضیح دهید.

کاه و کلش تولید شده پس از برداشت محصول برنج یکی از مهم ترین مواد اولیه تولید خمیر کاغذ در تعدادی از کشورهای دنیاست که از وجود منابع چوب وجنگل بی بهره اند و یا نسبت حفظ منابع جنگلی و طبیعی خود برای آیندگان متعهد هستند کاه از قدیمی ترین ماده اولیه کاغذ محسوب می شود و تا قبل از جایگزینی چوب درختان اصلی ترین ماده اولیه تهیه خمیر کاغذ در اروپا و آمریکای شمالی بود الیاف کاه و کلش نسبت به الیاف گیاهان چوبی نامتجانس تر بوده و نسبت به قطر الیاف L/d))ای بالاتر دارند که از مهمترین عوامل در ساختار الیاف می باشد

 

چه موانعی برای جایگزینی کاه و کلش در تولید انبوه کاغذ در کشور وجود دارد؟

اصلی ترین دلیل، عدم وجود فن آوری و امکانات این کار در ایران است که با فن آوری تولید کاغذ ازچوب تفاوت دارد از طرفی راه اندازی خط تولید به این روش بسیار سرمایه بر است که معمولا سرمایه گزاران بخش خصوصی و بنگاههای کوچک بعلت ریسک بالا تمایلی به این موضوع ندارند و به علت اهمیت کار نیاز به ورود بنگاههای سرمایه گزاری بزگ و یا دولت است

 

آیا امکان تجهیز شرکت چوکا و یا نکا برای راه اندازی خط تولید کاغذ از کاه برنج وجود دارد؟

یکی از مشکلات تولید خمیر کاغذ به روش سولفیت خنثی وجود ماده ای به نام سیلیس است که موجب خورده گی تجهیزات می شود و این خط تولید نیاز به ادواتی با سطح خورنده گی بسیار پایین دارد. دلیل دیگر وجود رطوبت بالاست که باید زیر ۱۲ درصد باشد و در صورت بالاتر بودن در فرآیند تولید کاغذ نیاز به استفاده از مواد شیمیایی بیشتر است که این امر بهره وری را شدیدا پایین می آورد. در شرکت چوکا فضای این کار وجود دارد اما باید خط تولید و امکاناات آن باشد.

 

قدری از مزایای تولید کاغذ از پسماندهای کشاورزی بگویید

بنابر تحقیقات محققان اروپایی در سال ۱۹۹۸ از هر هکتار شالیزار دو تا سه تن کاه تولید می شود با توجه به اینکه در گیلان ۱۸۸,۲۱۲ هکتار شالیکاری وجود دارد, بنابراین سالانه  470,000 تن کاه در آن تولید می شود که از آن می شود ۹۴,۰۰۰ تن خمیر کاغذ ساخت  این رقم برای کل کشور ۱,۲۸۷,۰۰۰ تن کاه و معادل  257,000 تن خمیر کاغذ سفید به روش خمیر رنگبری شده است حال می توان تصور کرد که با تولید روزانه ۴۰ تا ۵۰ تن خمیر در کشور چه مقدار اشتغال ایجاد خواهد شد.

 

استفاده از این روش چه مزیتی نسبت به استفاده از چوب دارد؟

منابع جنگلی محدود اند جنگل ها به سرعت در جهان نابود می شوند جایگزین شدن یک درخت تنومند دهها و شاید صدها سال زمان می برد اما در مقابل سالانه هزاران تن کاه در مزارع کشور تولید می شود با جایگزین کردن آن میتوان جان تازه ای به طبیعت بخشید واز مزایای ارزان بودن وتجدید پذیری این منبع بهره فراوان برد وهمچنین از آلوده گی محیط زیست در اثر سوزانده شدن پسماندهای کشاورزی جلوگیری کرد.

 

از همکاری شما سپاسگذارم

با آرزوی موفقیت برای شما امیدوارم در آینده ای نزدیک شاهد نهادینه شدن این فناوری در ایران و جهان باشیم

نویسنده: گفتگو با کارشناس ارشد صنایع چوب و کاغذ

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)