blank

هر ساله با شروع فصل گرما در خرداد ,تیر و مرداد ماه و هم زمان با اوج زمان نیاز شالیزارها به آب مشکلی بزرگ به نام خشکسالی یا کم آبی گریبان گیر کشاورزان منطقه می شود. نیاز مبرم مزارع برنج به آب جاری مداوم بعلت افزایش دمای هوا و تبخیر آب و همچنبن کاهش سطح […]

هر ساله با شروع فصل گرما در خرداد ,تیر و مرداد ماه و هم زمان با اوج زمان نیاز شالیزارها به آب مشکلی بزرگ به نام خشکسالی یا کم آبی گریبان گیر کشاورزان منطقه می شود. نیاز مبرم مزارع برنج به آب جاری مداوم بعلت افزایش دمای هوا و تبخیر آب و همچنبن کاهش سطح اشباع زمین در اثر ترک خوردگی آن اشتهای هزاران هکتار از شالیزارها را افزایش داده و آبهای جاری و سطحی با ته کشیدن و آب شدن برفهای باقیمانده در دره های تنگ و تاریک البرز کمتر و کمتر می شوند تا جایی که نهرهای آبرسانی یکی پس از دیگری خشک می شوند.

این موضوع  که به نقل از کهنسالان منطقه در سالهای بسیار دور موجب ایجاد خشکسالی های عجیب و صددرصدی مزارع در گیلان شده بود موجب شد تا در قبل از انقلاب پروژه بزرگ و عجیب انتقال آب سفیدرود به نقاط مختلف گیلان توسط کارشناسان خارجی انجام گیرد که هنوز موجب شگفتی و تحسین همگان است.

این کانال ها اگرچه تمام گیلان را تحت پوشش قرار نمی دهند اما در سالهایی که ریزش های جوی تنها بصورت باران است و ذخیره برفی در ارتفاعات جهت استفاده در تابستان وجود ندارد با رهاسازی تدریجی و نوبتی آب مشکل سوخت محصولات کشاورزی را رفع می می کند و باری سنگین از شانه های برنجکاران زحمت کش بر می دارد اما در نقاط غربی و بالا دست کانال که دسترسی به آب آن ناممکن است مشکل خشکسالی کماکان به قوت خود باقیست و اگر پیشرفتهای کنونی در زمینه حفر چاه و استخراج آبهای زیر زمینی نبود چه بسا خشکسالی های افسانه ای پنجاه سال گذشته هر سال تکرار می شد.

در غرب گیلان و در فاصله جغرافیایی محدوده شمال تا جنوب شهرستان ماسال سه رودخانه بزرگ و پرآب وجود دارد که در موازات همدیگر روزانه میلیونها لیتر آب را از ارتفاعات البرز به دریا می ریزند و حتی در اوج گرمای تابستان نیز همواره مملو از آب هستند اما در فاصله بین آنها که گاه کمتر از ده کیلومتر است مزارع زیادی در حال نابودی هستند.

ایجاد سد سفیدرود یکی از راهکارهای مقابله با این مشکل است که سالهای بسیار زیادی از آغاز احداث آن می گذرد اما همچنان به دلایلی نامعلوم پیشرفت چندانی نداشته و به بهره برداری نمی رسد تا با ذخیره میلیونها لیتر آب که هر ساله هدر میرود و توزیع آن در فصل تابستان مشکل بی آبی حل شود.

بعلت بهره برداری غیر مجاز و غیر علمی از شن رودخانه های مرغک و خاله کایی بستر رودخانه ها مدام پایین تر آمده و امکان دسترسی به آب توسط مسیرهای انحرافی که کشاورزان بصورت دستی در طول سالیان گذشته ایجاد نموده اند کمتر و کمتر شده و موجب ته نشین و جذب شدن آبهای مزارع مجاور می شود.

در اجرای طرح تسطیح اراضی شالیکاری نهرهای آبرسان به نحوی ایجاد شده اند که بیشترین دور ریز و تلفات آب را ایجاد نموده است.

در تجهیز و آسفالت نهرهای سنتی به اندازه ای عمکرد مسئولین کند است که با این روند شاید پروژه توسط پیمانکاران سالها به طول انجامد و بسیاری از مسائل دیگر که دست به دست هم داده اند تا هرساله شاهد بر باد رفتن آرزوهای کسانی باشیم که هزاران امید آرزو را به خوشه های زرد شالی گره زده اند و بی صبرانه روزها را می شمارند تا فصل برداشت فرا رسد.

اما اینک که اصلی ترین روش مسئولین امر برای مقابله با  خشکسالی  در پرداخت وام های کوتاه و دراز مدت برای خرید موتور پمپ و استخراج آبهای زیر زمینی شده است که البته آن هم در دراز مدت صدمات جبران ناپذیری به محیط زیست وارد خواهد آورد شایسته است به جای تشکیل کمیته های اضطراری در فرمانداریها وبخشداریها در فصل اوج بی آبی ودرمانهای کوتاه مدت برای یک بار که شده با تمام امکانات وقدرت خود بشینند طرحی نو دراندازند وبا ا نجام کاری بزرگ خشکسالی را از گیلان ریشه کن کنند.

نویسنده: جبار نوروزی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)