blank

((اقتصاد علم تخصیص بهینه منابع به مصارف است)) این جمله آشنا اگرچه ازچند کلمه ساده تشکیل شده است اما رکن اساسی تمام سیستم های سیاسی و اجتماعی دنیا را تشکیل می دهد. اختصاص بهینه منابع به مصارف به معنای مدیریت در اختصاص دارایی ها به نیازهای مختلف ومتنوع جامعه است.امری که بدون اجرای درست وعلمی […]

((اقتصاد علم تخصیص بهینه منابع به مصارف است))

این جمله آشنا اگرچه ازچند کلمه ساده تشکیل شده است اما رکن اساسی تمام سیستم های سیاسی و اجتماعی دنیا را تشکیل می دهد. اختصاص بهینه منابع به مصارف به معنای مدیریت در اختصاص دارایی ها به نیازهای مختلف ومتنوع جامعه است.امری که بدون اجرای درست وعلمی آن ملت ها متحمل هزینه های جبران ناشدنی فراوان شده اند وچنانچه بنابر ملاحظاتی در یک جامعه این امر به افراد غیر متخصص واگذار گردد بی گمان محکوم به شکست می شود.چه بسیار شنیده ایم سرگذشت کشورهایی راکه باوجود منابع وذخایر فراوان در زیر پاهایشان درمعادلات اقتصادی دنیا جایگاهی ندارند.

با این مقدمه اگر بخواهیم به اقتصاد ایران نظری بیاندازیم همانند بسیاری از کشورهای غیر پیشرفته ویا در حال پیشرفت جهان که اقتصاد دولتی دارند به روشنی خواهیم دید که در حال حاضر اصلی ترین متولی اقتصاد در جامعه دولت است.بنابراین اگرچه نمی توان ازبسیاری از عوامل موثر در توسعه نیافتگی کشور ازجمله حکومت های دیکتاتوری که در طول تاریخ زمامدار امور بوده اند,استعمارجهانی,استثمار سرمایه های مادی ومعنوی,بیسوادی وبی اطلاعی مردم,شرایط جغرافیایی وجمعیتی,فشارهای خارجی, ومنفعت طلبی بنگاههای اقتصادی بزرگ وکوچک به سادگی چشم پوشید اما باتوجه به همه این موارد درنهایت  دولت موجب شکوفایی ورشد ویارکود اقتصادی در جامعه شناخته می شود.

اگرچه توسعه نیافتگی در بسیاری از جوامع جهان بعلت عدم برخورداری از فاکتورهای توسعه,کمبود منابع وموارد دیگرچندان عجیب به نظر نمی رسد,اما تردیدی نیست که در ایران باتوجه به داشتن بسیاری از این فاکتورها آن هم درسطح بسیار عالی وآرمانی,عدم توسعه یافتگی نشانه وجود ضعف مدیریتی در جایی ازسیستم حاکمیت می باشد. عواملی مانند برخورداری ازتمدن چند هزارساله,دارا بودن منابع عظیم گاز ونفت,فلزات گرانبها,قرارگرفتن در منطقه اتصال آسیا و اروپا, وجود آثار تاریخی هزاران ساله, استعدادهای بکر طبیعی برای جذب گردشگر و بسیاری عوامل بالقوه دیگر که وجود هرکدام از آنها به تنهایی می تواند موجب توسعه یک کشور شود.والبته شاهد این ادعا وجود کشورهای عربی درهمسایگی ایران است که تنها بااستفاده از قرار گرفتن در همسایگی خلیج فارس وایران وباجذب سرمایه گذاری خارجی توانسه اند در مدتی کوتاه تبدیل به یکی از جذاب ترین مناطق جهان برای گردشگران شوند.کشورهایی که هرگز نمی توان ادعا نمود ازشرایط خاص ومساعدتری نسبت به ایران برخوردارند.

به راحتی می توان باحذف  گزینه های بازدارنده در توسعه یافتگی کشور به تعداد معدودی عوامل باقیمانده رسید که حذف ورفع آنها نیز لااقل برروی کاغذ ممکن می باشد.اگر چه ساختاری بودن بعضی از این عوامل بر همه صاحب نظران آشکار است  , امابا توجه به سیر نزولی عواملی مانند سطح عمومی رضایت مردم, ارزش پول ملی, سرمایه گذاری خارجی وسیر صعودی عواملی مانندنرخ تورم وبیکاری, فاصله طبقاتی ,ونارضایتی از شرایط اقتصادی ومعیشتی در میان مردم ,به نظر می رسد در آینده ای نه چندان دور مصلحت عمومی چنین ایجاب کند که تا ایجاد فضای مناسب تر برای دستیابی به خواسته های مشروع از بعضی ادعاها وخواسته ها موقتا چشم پوشی شود.

البته آنچه از سیاست های فعلی حاکمیت بر می آید چندان نشان دهنده این امر در زمینه های اتمی,مسائل داخلی وارتقای ظرفیت های سیاسی موجود نیست اما به نظر می رسد معادله پیچیده اقتصادی کشور در کوتاه مدت  راه حل های متنوعی ندارد.از طرفی باتوجه به اینکه مسئولین در قبال حمایت های فراوان همه جانبه مردم ایران وایستادگی تاریخی آنان پس ازنابودی حکومت غیر دموکراتیک پهلوی ونفی  ونسخ حکومت موروثی وغیر مردمی واحیای ارزش های ملی ومعنوی ,شایسته  نیست حداقل خواسته های آنان یعنی برخورداری از حداقل ثبات اقتصادی در جامعه که در نهایت به پیشرفت های اجتماعی ومعنوی منجر خواهد شد ,برخلاف شعارهای متداول ,همچنان بی پاسخ بماند.

واقعیت موجود در جامعه این است که اختلاف طبقاتی بین اقشار مختلف جامعه در حال ازدیاد است, تورم برخلاف آمارهای دولتی هرروز در حال افزایش است,بیکاری در جامعه بیداد میکند,هرکسی به سادگی نمی تواند شغل مورد علاقه ومتناسب با تخصص خود رابیابد,بسیاری از دستورات وبرنامه های ناسنجیده اقتصادی دولت موجب ورشکستگی بنگاهای اقتصادی کوچک و افزایش بیکاری شده است ودر یک کلام چرخهای طبقه متوسط ودهک های پایین جامعه نمی چرخد اما دولتمردان همچنان بر اجرای برنامه های خود وشکستن کاسه برسر این آن ادامه می دهند وهیچ حاضر نیستند درمقابل مردم حتی به کوچکترین وبی اهمیت ترین اشتباهات خود اعتراف کرده وآنان رانامحرم می دانند واز آن مهمتر اینکه عوام جامعه این موضوع را به حساب ناکارآمدی سیاست های کلان می دانند نه برنامه های دولتی که باید تاچند روز دیگر بساط خود راجمع کند وجای خود را به دولت دیگری بدهد واین آفت بزرگی است .

یک دولت کارآمد نه تنها باید درمقام تئوری وبرنامه ریزی وشعار پراکنی نخبه باشد بلکه در موقعیت سنجی و وقت شناسی نیز باید سرآمد باشد.اصلاحات افتصادی در جامعه مورد نیاز است اما شرایط ایجاد اصلاحات مهمتر است.جراحی اقتصادی دولت در شرایطی آغاز گردید که خودخواسته وآگاهانه بادامن زدن به مسائل خاموش ونه چندان ضروری وتکرار بعضی از مسائل دوران شور انقلابی که در زمان خود ضروری وبسیار بجا بود موجب افزایش تنش های خارجی وفشار تحریم هاشد.جراحی اقتصادی زمانی شروع شد که دولت به جای شناسایی اصلی ترین بیماری جامعه یعنی اقتصاد, خود رادرگیر اختلافات داخلی نموده بود این امر توجه و نیروی دولت رادر مهار عفونت ومراقبت های بعد از جراحی وجلوگیری از میکروبهای فرصت طلب اقتصادی,   منحرف وجامعه رادچار بیماری های مهمتری نمود ومی توان گفت این جراحی هرچند ماهیتا امری درست بود اما بعلت آماده نبودن شرایط ومسائل جانبی دیگر تبدیل شد به عملی غیر ضروری.مثل آنکه پزشکی بخواهد برای  بیمار سرطانی در مراحل پیشرفته که نیاز به شیمی درمانی دارد جراحی زیبایی وعمل بینی انجام دهد حال آنکه واجب است ابتدا زنده بودن اوتضمین شود.

اما اینک که انگشت برهر کجای این کلاف پیچ در پیچ اققتصادی می گذاریم آثار فشارهای فزاینده خارجی به خوبی دیده می شود ومانیز ابدا اهل تسلیم شدن وزیر بار حرف نامعقول رفتن نیستیم, به راستی تکلیف چیست.

به نظر می رسد درشرایط کنونی تنها راه, تعدیل فشارهای خارجی است تا در فضایی آرام وبدون تنش معقولانه به راه حل بهتری بیاندیشیم شاید بتوان تنها با موکول نمودن بعضی از خواسته های به حق به زمانی مناسب ازبی اعتمادی روزافزون مردم کاست.خواسته هایی که شاید با توجه به گذشت چند دهه از مطرح شدنشان رنگ وبوی تاریخی به خود گرفته و ناخواسته تبدیل به خطوط قرمز شده اند اما مطمئنا از امنیت ملی,رضایت مردم, حفظ تمامیت ارضی کشور و وحدت مردم و کاستن از فشارهایی که هرروز بر وزن آنها بر شانه های مردم افزوده می شود مهمتر نیستند و البته بی گمان رضایت خداوند بزرگ نیز در این است.

نویسنده: جبار نوروزی

میانگین امتیازات ۵ از ۵
۰/۵ (۰ نظر)